อาหารและสารอาหาร

อาหาร หมายถึง ของแข็งหรือของเหลว ที่กินหรือดื่มเข้าสู่ร่างกายแล้ว จะทำให้เกิดพลังงานและความร้อนแก่ร่างกาย ทำให้ร่างกายเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ควบคุมการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ในร่างกาย ช่วยทำให้อวัยวะต่างๆ ทำงานได้อย่างปกติ อาหารจะต้องไม่มีพิษและไม่เกิดโทษต่อร่างกาย

สารอาหาร หมายถึง ส่วนประกอบที่มีอยู่ในอาหาร อาหารประกอบด้วยสารอาหารหลายชนิด เช่น โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามิน เกลือแร่ต่างๆ นอกจากนี้ในอาหารยังมีส่วนประกอบอื่นๆ คือ น้ำ, กากอาหาร, น้ำและออกซิเจน เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิต แต่ไม่จัดว่าเป็นสารอาหาร เพราะเมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วไม่ทำให้เกิดพลังงาน

สารอาหารแต่ละชนิดมีหน้าที่เฉพาะของมัน และหน้าที่ของมันมีความสัมพันธ์กันในร่างกาย สารอาหารถูกจัดแบ่งตามหน้าที่ได้ดังนี้ คือ

            คาร์โบไฮเดรต
1. ให้พลังงาน             ไขมัน
2. เป็นส่วนประกอบของร่างกาย             โปรตีน
3. ควบคุมขบวนการทางชีวเคมีต่างๆ

ภายในร่างกาย

            แร่ธาตุต่างๆ
            วิตามินต่างๆ

ในอาหารทั่วๆ ไป อาหารแต่ละชนิดจะมีสารอาหารชนิดหนึ่งชนิดใดมาก เช่น ข้าวเป็นอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตมาก น้ำมัน หรือ เนย เป็นอาหารที่มีไขมันมาก เนื้อสัตว์ต่างๆ ไข่ต่างๆ และถั่วต่างๆ เป็นอาหารที่มีโปรตีนมาก ผักสดและผลไม้สด เป็นอาหารที่มีวิตามินและแร่ธาตุต่างๆ ปริมาณของสารอาหารในอาหารแต่ละชนิด จะมีมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับชนิดของอาหาร นอกจากนั้นการปรุงอาหารและวิธีการเก็บรักษาอาหาร ยังมีผลทำให้เกิดการสูญเสียสารอาหารบางชนิดได้ เช่น วิตามินต่างๆ

สารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย หมายถึง สารอาหารที่มีร่างกายสังเคราะห์เองไม่ได้ต้องได้รับจากอาหารเท่านั้น เมื่อร่างกายได้รับคาร์โบไฮเดรต ไขมัน และโปรตีน จะถูกออกซิไดช์ ทำให้เกิดพลังงานและความร้อน แต่ร่างกายไม่ได้ใช้สารอาหารทั้ง 3 ชนิดพร้อมกัน ร่างกายจะใช้คาร์โบไฮเดรตเป็นอันดับแรก เมื่อคาร์โบไฮเดรตไม่เพียงพอจึงจะมาใช้ไขมัน ซึ่งไขมันนอกจากจะเป็นสารอาหารที่ให้พลังงานแล้ว ยังให้กรดไขมันจำเป็นแก่ร่างกายอีกด้วย ถ้าร่างกายได้รับคาร์โบไฮเดรตและไขมันไม่เพียงพอ จึงจะออกซิไดช์โปรตีนให้เป็นพลังงานต่อไป

อาหารหลัก 5 หมู่ สำหรับคนไทย

  • หมู่ที่ 1 อาหารประเภทเนื้อสัตว์ต่างๆ ปลา ไข่ ถั่วเมล็ดแห้งต่างๆ และน้ำนม ซึ่งเป็นแหล่งของสารอาหารโปรตีน
  • หมู่ที่ 2 อาหารประเภทข้าว แป้ง มัน เผือก น้ำตาล ซึ่งเป็นแหล่งของสารอาหารคาร์โบไฮเดรต
  • หมู่ที่ 3 อาหารประเภทผักใบเขียว และพืชผักอื่นๆ ซึ่งเป็นแหล่งของวิตามินและเกลือแร่ต่างๆ
  • หมู่ที่ 4 อาหารประเภทผลไม้ต่างๆ เป็นแหล่งของสารอาหารคาร์โบไฮเดรตเพราะมีปริมาณน้ำตาลอยู่มากจึงทำให้พลังงานมากกว่าผัก และยังเป็นแหล่งของแร่ธาตุต่างๆ และวิตามินอีกด้วย
  • หมู่ที่ 5 อาหารประเภทไขมัน ที่ได้จากสัตว์ เช่น น้ำมันหมู และที่ได้จากน้ำมันพืชต่างๆ เช่น น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันงา น้ำมันรำข้าว เป็นต้น ซึ่งเป็นแหล่งของไขมัน

Share and Enjoy

  • Facebook
  • Twitter
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *